dec 13 2012

Een televisie in een sloppenwijk

Wat zou jij denken als je in een sloppenwijk komt en in een armoedig huisje staat een televisie. Denk je dan: ‘Deze mensen hebben vast geen hulp nodig, als ze een tv kunnen veroorloven’? Of misschien heb je wel eens plaatjes uit de sloppenwijk gezien, waarop te zien was dat de mensen een mobieltje hebben. Hoe zit dat? Zijn die mensen echt wel zo arm? Die vragen heb ik mezelf ook gesteld de afgelopen tijd.
 
Door: Rik Bennik (Kerkenwerker Compassion)
 
Herken je dit plaatje? We hebben ‘m allemaal op school wel eens voor onze neus gehad. De piramide van Maslov. Deze piramide geeft aan wat onze levensbehoeften zijn (in volgorde van onder naar boven). Het stelt dat onze eerste behoefte de lichamelijke behoefte is. Dus: slaap, voedsel en drinken. Klinkt logisch hè. Als je geen eten hebt, maak je je niet druk over andere behoeftes.
 
Toch geldt deze ‘logica’ niet overal.
 
Als je een tv hebt, heb je geen hulp meer nodig
In mijn bevoorrechte plek heb ik al heel wat ontwikkelingslanden mogen bezoeken. Ik ben bij veel arme mensen thuis geweest en heb met ze gepraat. Maar tijdens een recente reis naar Indonesië bleek dat ik soms toch niet verder kijk dan de buitenkant. Ik zag een huisje, dat gammel was, gaten in het dak had met versleten meubels, en in dat huisje stond een televisie. In mijn hoofd had ik mijn (ver)oordeel meteen klaar: het gaat goed met deze mensen. Hebben zij mijn hulp nog wel nodig? Ik vroeg dit aan Apfia de lokale projectmedewerker keek me vol verbazing aan. “Rik,” zei ze, “hoeveel mensen in armoede heb jij al ontmoet? Begrijp je het dan niet?”
 
Geen snoer
Ze wees me op wat ik, ondanks mijn ervaring, toch weer over het hoofd zag. De televisie had geen snoer. En dacht ik werkelijk dat in dit hutje, aan de rand van de sloppenwijk, een kabel zou liggen die 40 zenders zou doorzenden? De tv stond daar als een symbool. De tv zegt: ‘wij horen er ook bij’. En daar kwam ik met mijn westerse opvatting van luxe: een tv koop je als je de rest al hebt. “En vergeet niet,” vervolgde Apfia, “een televisie die het wel doet, is een verzamelpunt voor kinderen uit de hele straat. Zo weten ouders dat hun kind niet rondzwerft tussen de gevaren van een sloppenwijk, maar dat het veilig binnen zit.”
 
Geen eten, wel een mobiel
Als je rondloopt in een gemiddelde sloppenwijk, zie je tegenwoordig om je heen allerlei mensen met een mobiele telefoon rondlopen. Ze hebben geen fatsoenlijke kleding, geen voedsel voor die dag, maar wel dat telefoontje. Als je verder kijkt, zie je dat sommige telefoontjes zelfs stuk zijn, de meesten hebben geen sim-kaart en geen abonnement. In veel landen sluiten arme mensen zelfs een lening af om een mobieltje te ‘leasen’ die het vaak niet eens doet. Waarom dan?
 
Sociale acceptatie
Dit onderwerp liet me na deze reis niet meer los. Ik heb er meerdere mensen over gesproken, onder andere een voormalige student uit het sponsorprogramma van Compassion. Hij groeide op in een sloppenwijk in Kenia en hij vertelde me: “Ik ken de smaak van honger en heb dat geaccepteerd als onderdeel van mijn leven. Maar wat ik niet ken, is televisie. Toen we er een kregen, ging er een nieuwe wereld voor me open. Hierdoor kon ik wegdromen uit mijn situatie, ik kon het geluid zo hard zetten dat het de geluiden om me heen die ik niet wilde horen, weg kon drukken. En ik kon op school meedoen met gesprekken die andere kinderen voerden over televisieprogramma’s, want ik had ook iets gezien. Het hielp me bij mijn sociale acceptatie. Ja het is schijn, maar dat was waar ik mijn identiteit aan ontleende in die tijd. Dus als ik een paar dagen niet kon eten om er zo bij te kunnen horen, dan moest dat maar.”
 
Je bent niets waard
Langzamerhand ging ik zien dat dit ook een kant van armoede is. Zo verdorven is armoede, het is een vloek. Het is niet alleen het feit dat je geen eten hebt en in een armoedig hutje woont. Het zorgt ervoor dat je geen identiteit hebt. Het zegt je: ‘Je bent niets waard, je doet er niet toe. Je ouders waren niets, jij bent niets en je kinderen zullen ook niets waard zijn.’ Je weet niet waar je je identiteit aan moet ontlenen, dus je probeert dit te verkrijgen via materiele zaken.
 
Identiteit uit God
Het gaf me een stuk begrip, al blijft het lastig om je westerse blik om te zetten naar een ander beeld. Maar het bevestigt me weer in wat Compassion doet voor kinderen in armoede: een holistische aanpak, waarbij we niet alleen zorgen voor de basisbehoeften, maar kinderen ook leren wat hun waarde is. Zo krijgen zij hun identiteit uit God. Ze leren dat ze niet zijn wat ze hebben of wat andere mensen zeggen dat ze kunnen of doen. Ze leren dat ze mooi zijn en de geliefde zoon of dochter van God zijn, om wat Jezus gedaan heeft. Dit is wat hun leven verandert!
 
 ‘Want zoals een mens denkt in zijn hart, zo is hij.’
Spreuken 23:7 (KJV)
 


3 reacties Reageer
  1. Gert
    dec 13, 2012
    at 19:51

    De piramide van maslow geld voornamelijk voor de westerse cultuur. In het grootste geelde van de wereld is de piramide van pinto van toepassing. linkje -> http://www.davidpinto.nl/images/piramide.jpg

  2. Arne
    dec 14, 2012
    at 08:10

    Goed geschreven stuk Rik, had dezelfde vraag ook m.b.t. mobieltjes:)
    Vr.gr,

    Arne Kleefman

  3. dec 14, 2012
    at 19:58

    Ik heb ook eens gehoord dat sommige overheden televisies subsidiëren zodat iedereen de staatstelevisie kan kijken en de overheid dus hun boodschap kan uitzenden/inprenten (propaganda). Kan ook een reden zijn…

© 2011-2018 Compassion Nederland. Alle rechten voorbehouden.