rwanda-genocide-survivor-thabitaMet een glimlach op haar gezicht loopt een jonge vrouw het kantoortje in van een Compassion-project in Kigali, Rwanda. Ze groet Dativa Muteteli. De jonge vrouw, Thabitha, is een overlevende van de genocide in Rwanda in 1994. Ze heeft een groot litteken op haar voorhoofd en mist haar linker hand. Dativa, een grote, sterke vrouw, geeft haar een dikke knuffel en de vrouwen beginnen te praten.
 
Thabitha geeft zachtjes antwoord op de vragen en kijkt af en toe weg. Dativa, gezondheidsspecialist van Compassion en gespecialiseerd in traumacounseling, kijkt haar vriendelijk aan voordat ze meer vragen stelt. Thabitha heeft moeite op school en Dativa wil er graag achter komen hoe dat komt.
 
Thabitha is één van de vier jonge mensen met wie Dativa vandaag tijd zal doorbrengen. Soms ontmoeten ze elkaar onder een boom, soms in de veiligheid van hun eigen huis. De leeftijden en verhalen variëren, maar allemaal hebben ze familieleden verloren tijdens de genocide.
 
Haar dood is hun dood
Dativa, geboren in Uganda, is een geschoold verpleegkundige. Ze vertelt dat ze enthousiast was om de Rwandezen te  helpen en daarom als gezondheidsspecialist aan de slag ging bij Compassion in 1988. Toen het geweld tegen de Tutsi’s toenam en honderdduizenden mensen werden vermoord, was het haar toewijding aan de kinderen die haar leven redde tijdens de genocide.

Als iemand me bedreigde, dan zei iemand anders: ‘Dativa helpt onze kinderen. Haar dood betekent hun dood!’

Maar op 13 april 1994 zat ze op haar knieën, samen met haar 3 jonge zoontjes, wachtend om vermoord te worden. Nu was er niemand die voor hen opkwam.
 
Haar zoontje van 7 jaar ging heel moedig in gesprek met een van de soldaten. De soldaat schrapte het doodsvonnis op wonderbaarlijke wijze en bracht het gezin terug naar huis. Drie weken lang hielden ze zich doodsbang schuil in een klein schuurtje. Ze gingen alleen ’s nachts naar buiten om wat avocado’s te eten en regenwater te drinken.
 
rwandan-genocide-survivor-ericTraumacounseling
Uiteindelijk vluchtten ze naar Uganda, maar Dativa’s liefde voor de Rwandezen leidde haar in september 1994 terug als traumacounselor voor kinderen in Compassion-projecten in Rwanda.
 
Jarenlang hoorde Dativa dezelfde hartverscheurende verhalen van kinderen die de genocide overleefden. Vandaag praat ze ook met Eric, een jonge vent. Dativa vraagt Eric iets op te schrijven over zijn herinneringen aan zijn moeder en de genocide. Eric werd op zijn moeders rug gedragen toen ze werd vermoord.
 
Hij schrijft en paar regels en staart in de verte. Dativa vraagt of hij wil delen wat hij heeft geschreven. Heel zachtjes begint hij voor te lezen: herinneringen van de dood van zijn buren, de moord op zijn eigen moeder. Al snel is Eric in tranen. Hij legt zijn hoofd op Dativa’s schouder en zegt: “vandaag kan ik niet meer vertellen.”
 
Plannen voor de toekomst
Een tijdje zitten ze gewoon bij elkaar, terwijl Eric huilt op haar schouder. Wanneer de twee over de toekomst beginnen, vertelt Eric over zijn plannen. Hij wil een leider worden, misschien zelfs de president van het land! Als Dativa voorzichtig vraagt om verder te vertellen, zegt Eric: “Ik wil het verleden achter me laten en ik wil dat niemand mijn leven hoeft te leven.”
 
Als Dativa weer in het kantoortje is, denkt ze aan de vele kinderen die ze helpt en heeft geholpen. Veel van deze kinderen zijn nu goed ontwikkelde volwassenen die een positieve invloed hebben in hun gemeenschappen en families.
 
“Ik zie de hoop in Rwanda groeien. Eric is een perfect voorbeeld. Ondanks dat hij de moord op zijn moeder heeft gezien, en ondanks de verschrikkelijke dingen die hij heeft meegemaakt, wil Eric een leider zijn. Een goede leider die het verleden een plek wil geven en wil loslaten. In plaats van zeggen ‘ik wil wraak!’ zegt hij ‘ik wil verandering!’ Hoe kun je geen hoop krijgen door zo’n persoon? Hij is een held!” besluit Dativa.
 

© 2011-2018 Compassion Nederland. Alle rechten voorbehouden.